W związku z dość dużym zainteresowaniem artykułem “Zniesienie limitu składek ZUS – skutki finansowe z perspektywy pracownika i gospodarki”, postanowiłem przeanalizować łączny efekt dwóch zmian: zniesienie limitu składek ZUS oraz zwiększenie limitu kosztów autorskich. Są to najważniejsze zmiany podatkowe przewidziane na 2018 r. dla osób najwięcej zarabiających. W poniższym artykule sprawdzę, ile zyskasz lub stracisz w wyniku tych zmian. Jak zmieni się Twoje wynagrodzenie? Czy opłaci Ci się otworzyć działalność gospodarczą, aby nie stracić?

Zniesienie limitu składek ZUS oraz zwiększenie limitu kosztów autorskich – zmiany podatkowe w 2018 r.

W poniższym artykule analizie podlegać będzie wpływ trzech zmian podatkowych na dochody pracowników:

  1. zniesienie rocznego limitu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Pisałem o tym więcej w tym artykule. Proponowane zmiany oznaczają, że przez cały rok od Twojego wynagrodzenia będą odprowadzane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (obecnie są odprowadzane do limitu 127 890 zł w skali roku). W efekcie Twoje wynagrodzenie będzie niższe. W całej sprawie chodzi jedynie o osoby, których miesięczne wynagrodzenie przekracza 2,5 krotność średniego wynagrodzenia czyli 10 658 zł brutto. “Na rękę” jest to niecałe 7 200 zł netto. Jak szacuje rząd, zmiany mogą dotyczyć 350 tys. osób. Co ważne, zmiana ta jeszcze nie jest przesądzona (pojawiły się naciski pracodawców i związków zawodowych, aby ich nie wdrażać). W modelu finansowym, który bezpłatnie udostępniam na końcu artykułu istnieje możliwość przyjęcia założenia braku zniesienia limitu ZUS.
  2. podwyższenie limitu kosztów uzyskania przychodów uzyskiwanych z tytułu praw autorskich i pokrewnych. Uchwalone przez Sejm przepisy oznaczają dwukrotny wzrost limitu “kosztów autorskich”. Po zmianie limit kosztów wyniesie 85 528 zł zamiast obecnych 42 764 zł. Wzrost możliwych do odliczenia kosztów uzyskania przychodów spowoduje zmniejszenie podstawy opodatkowania i w efekcie niższy podatek. Powyższa zmiana nie jest jeszcze na 100% przesądzona (pozostało uchwalenie przez Senat i podpis Prezydenta), więc w modelu również jest możliwość przyjęcia założenia niezwiększenia tego limitu.
  3. ograniczenie listy zawodów, którzy będą mogły korzystać z autorskich kosztów uzyskania przychodów – koszty 50% (autorskie) będą stosowane wyłącznie do działalności twórczej w zakresie:
    • architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, programów komputerowych, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;
    • badawczo-rozwojowej oraz naukowo-dydaktycznej;
    • artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii;
    • w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów, kaskaderów;
    • publicystycznej.

Powyższe zmiany skomplikują sytuację twórców z dziedzin pośrednich. Tych, którzy korzystają obecnie z podwyższonych kosztów, a nie ma ich na powyższej liście, np. z branży IT (gdy dziełem nie jest program komputerowy) w tym z zakresu copywritingu, coachingu czy analiz.

Analiza zmian wynagrodzenia dla trzech wybranych grup pracowników – zniesienie limitu składek ZUS oraz zwiększenie limitu kosztów autorskich

W poniższej analizie porównam zmiany dla osoby otrzymującej wynagrodzenie 13 500 zł brutto (w udostępnionym na końcu artykułu modelu finansowym będziesz mógł/mogła samodzielnie wybrać parametry odpowiadające Twoją indywidualnej sytuacji). W celu przybliżenia działania modelu, rozpatrzę sytuację trzech poniższych pracowników (tych, których najbardziej dotykają zmiany). Sprawdzę również, na ile opłacalne jest otwarcie przez nich działalności gospodarczej:

  1. artysta otrzymujący 100% wynagrodzenia z tytułu praw autorskich. Chodzi np. o architektów, aktorów, czy dziennikarzy, którzy korzystają z 50% kosztów uzyskania przychodów (z limitem nominalnym opisanym powyżej)
  2. pracownik, który nie będzie mógł korzystać z 50% kosztów uzyskania przychodów. Są to osoby, które obecnie korzystają z podwyższonych przychodów, a po zmianach (ograniczenie listy zawodów) będą mogli korzystać jedynie ze standardowych kosztów uzyskania przychodów. Przykładowo, będzie to informatyk, który otrzymuje 80% wynagrodzenia z tytułu przekazywanych pracodawcy praw autorskich (ale nie w zakresie programów komputerowych)
  3. pracownik zatrudniony na umowę o pracę, korzystający ze standardowych kosztów uzyskania przychodów. Są to osoby, których przede wszystkim dotyczył poprzedni artykuł. Te osoby na wprowadzanych zmianach stracą nominalnie tym więcej, im wyższe mają wynagrodzenie. W poniższym artykule porównam ich wynagrodzenie po proponowanych zmianach prawa podatkowego z sytuacją, gdy rozważają otwarcie działalności gospodarczej, aby uniknąć nadmiernych zobowiązań względem ZUS.

Artysta otrzymujący 100% wynagrodzenia z tytułu praw autorskich

Po wpisaniu poziomu wynagrodzenia 13 500 zł oraz 100% w komórce określającej udział wynagrodzenia z tytułu praw autorskich,

zaznaczam “TAK” w polu oznaczającym zniesienie limitu składek ZUS oraz “NIE” w polu wskazującym wykluczenie z listy zawodów objętych podwyższonymi kosztami autorskimi.

Jak wynika z poniższej tabelki, osoby otrzymujące 100% wynagrodzenia z tytułu praw autorskich, przeważnie skorzystają na wprowadzonych zmianach. W analizowanym przypadku zmiana roczna wynagrodzenia wyniesie 4 136 zł netto. Co prawda osoby te będą odprowadzać wyższe składki emerytalne i rentowe, ale znaczny wzrost kosztów uzyskania przychodów spowoduje obniżenie kwoty płaconego podatku. Na marginesie dodam, że w analizowanym przykładzie pracownik wróci pod II próg podatkowy, gdyż jego podstawa opodatkowania spadnie poniżej 85 528 zł.

Na poniższym wykresie zilustrowałem, jakich zmian wynagrodzenia miesięcznego netto mogą spodziewać się osoby z różnym poziomem wynagrodzenia miesięcznego brutto. Dla wynagrodzenia do kwoty ok. 27 tys. zł brutto miesięcznie, pozytywny wpływ zwiększenia limitu kosztów autorskich przewyższa negatywny wpływ zniesienia limitu składek ZUS.

Z uwagi na to, że w powyższej grupie pracowników efekty finansowe zmian podatkowych są na ogół dodatnie, nie rozważam możliwości otwarcia działalności gospodarczej w celu minimalizowania płatności do ZUS. Prowadząc działalność gospodarczą, nie ma bowiem możliwości korzystania z autorskich kosztów uzyskania przychodów.

Pracownik, który nie będzie mógł korzystać z 50% kosztów uzyskania przychodów

Po wpisaniu poziomu wynagrodzenia 13 500 zł oraz np. 80% w komórce oznaczającej udział wynagrodzenia z tytułu praw autorskich,

zaznaczam “TAK” w polu określającym zniesienie limitu składek ZUS oraz “TAK” w polu wskazującym na wykluczenie z listy zawodów objętych podwyższonymi kosztami autorskimi.Jak wynika z poniższej tabelki, osoby otrzymujące część wynagrodzenia z tytułu praw autorskich (w tym przypadku 80%, choć w modelu istnieje możliwość wpisania innego udziału %), których zawód zostanie wykluczony z listy objętych podwyższonymi kosztami autorskimi, tracą na wprowadzanych zmianach. W analizowanym przypadku roczny spadek wynagrodzenia netto wyniesie ponad 16 tys. zł netto (tj. ponad 13%!). Nie dość, że pracownicy ci będą odprowadzać wyższe składki na ZUS, to znacznie zmniejszą im się koszty uzyskania przychodów. Spowoduje to znaczny wzrost podstawy opodatkowania (w tym przykładzie prawie 39 tys. zł) oraz płaconego podatku dochodowego. Analizowany pracownik trafi ponad II próg podatkowy, powyżej którego od nadwyżki ponad 85 528 zł płaci się 32% podatku.

Na poniższym wykresie zilustrowałem, jakich zmian wynagrodzenia miesięcznego netto mogą spodziewać się osoby z różnym poziomem wynagrodzenia miesięcznego brutto. Wykluczenie z listy zawodów objętych podwyższonymi kosztami uzyskania przychodów oznacza, że w każdym przypadku taki pracownik straci. Dla wynagrodzenia równego 13 500 zł brutto miesięczny spadek wynagrodzenia netto wyniesie aż 1 385 zł.

Pracownik, który nie będzie mógł korzystać z 50% kosztów uzyskania przychodów – działalność gospodarcza

Dla analizowanego przykładu warto więc rozważyć (jeśli oczywiście relacja z pracodawcą to umożliwia) rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej. W zależności od wyboru sposobu opłacania podatków: wg skali podatkowej lub według podatku liniowego 19% (świadczenie usług na rzecz byłego pracodawcy wyklucza skorzystanie z tej formy opodatkowania w danym roku) wygląda to następująco.

W analizowanym przykładzie otworzenie działalności gospodarczej spowoduje osiągnięcie zarobków rocznych na poziomie:

  • 118 tys. zł netto – opodatkowanie wg skali podatkowej 18%/32%
  • 126 tys. zł netto – opodatkowanie podatkiem liniowym 19%

Porównanie powyższych kwot z 122 tys. zł netto w 2017 r. i 106 tys. zł netto w 2018 r. prowadzi do następujących wniosków:

  1. otworzenie działalności skutkuje wzrostem wynagrodzenia w porównaniu do wynagrodzenia w 2018 r. po zmianach podatkowych
  2. opodatkowanie podatkiem liniowym jest w tym przypadku korzystniejszą formą opodatkowania niż wg skali podatkowej
  3. zadeklarowanie składek w działalności gospodarczej na minimalnym poziomie oznacza, że znacznie zmalałby opłacane składki emerytalne (z 2 080 zł miesięcznie w 2017 r. do 520 zł miesięcznie na działalności gospodarczej). To oznacza dużo niższy poziom przyszłej emerytury

Pracownik zatrudniony na umowę o pracę korzystający ze standardowych kosztów uzyskania przychodów

Po wpisaniu poziomu wynagrodzenia 13 500 zł oraz 0% w komórce oznaczającej udział wynagrodzenia z tytułu praw autorskich, zaznaczam “TAK” w polu określającym zniesienie limitu składek ZUS.

Jak wynika z poniższej tabelki, osoby otrzymujące 100% wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę ze standardowymi kosztami uzyskania przychodów, na ogół tracą na wprowadzonych zmianach. W analizowanym przypadku spadek rocznego wynagrodzenia wyniesie 2 564 zł netto.

Na poniższym wykresie zilustrowałem, jakich zmian wynagrodzenia miesięcznego netto mogą spodziewać się osoby z różnym poziomem wynagrodzenia miesięcznego brutto. Zniesienie limitu składek ZUS oznacza, że w każdym przypadku taki pracownik straci (pod warunkiem przekraczania obecnie wspomnianego limitu) . Dla wynagrodzenia równego 13 500 zł brutto miesięczny spadek wynagrodzenia netto wyniesie 214 zł.

Pracownik zatrudniony na umowę o pracę korzystający ze standardowych kosztów uzyskania przychodów – działalność gospodarcza

Dla analizowanego przykładu warto rozważyć (jeśli relacja z pracodawcą to umożliwia) rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej. W zależności od wyboru sposobu opłacania podatków: wg skali podatkowej lub według podatku liniowego 19% (świadczenie usług na rzecz byłego pracodawcy wyklucza skorzystanie z tej formy opodatkowania w danym roku)

W analizowanym przykładzie otworzenie działalności gospodarczej spowoduje osiągnięcie zarobków rocznych na poziomie:

  • 118 tys. zł netto – opodatkowanie wg skali podatkowej 18%/32%
  • 126 tys. zł netto – opodatkowanie podatkiem liniowym 19%

Porównanie powyższych kwot z 108 tys. zł netto w 2017 r. i 106 tys. zł netto w 2018 r. prowadzi do następujących wniosków:

  1. otworzenie działalności skutkuje wzrostem wynagrodzenia w porównaniu do wynagrodzenia w 2018 r. po zmianach podatkowych
  2. opodatkowanie podatkiem liniowym jest w tym przypadku korzystniejszą formą opodatkowania niż wg skali podatkowej
  3. zadeklarowanie składek w działalności gospodarczej na minimalnym poziomie oznacza, że znacznie zmalałby opłacane składki emerytalne (z 2 080 zł miesięcznie w 2017 r. do 520 zł miesięcznie na działalności gospodarczej). To oznacza dużo niższy poziom przyszłej emerytury. Oczywiście można opłacać składki ZUS wg wyższej podstawy (korzystając z załączonego na końcu pliku możesz przetestować, jak takie zmiany wpływają na wysokość wynagrodzenia ale też składek)

Całkiem możliwe, że zmniejszone wynagrodzenie nie będzie wystarczającym bodźcem do świadczenia usług na zasadzie B2B, gdyż jest to mniej komfortowa forma pracy. Wiąże się ze składaniem deklaracji ZUS/VAT, brakiem urlopu oraz mniejszą stabilnością zatrudnienia. Jeśli jednak zdecydujesz się otworzyć działalność to polecam skorzystać z:

konta firmowego w Idea Bank – możliwość korzystania z bezpłatnego rachunku wraz z uzyskaniem premii do 600 zł

usług księgowych w Tax Care – od 149 zł/miesięcznie

Zniesienie limitu składek ZUS oraz zwiększenie limitu kosztów autorskich – podsumowanie

Przeanalizowane przykłady pokazują, że większość pracowników najlepiej zarabiających straci na wprowadzanych zmianach. Jedyną grupą, która przede wszystkim zyskuje są osoby wykonujące zawód, dla którego przewidziano wzrost limitu kosztów z tytułu przychodów autorskich. Pozostałe osoby otrzymywać będą niższe wynagrodzenie wskutek zniesienia limitu składek ZUS.

W związku z tym, że opisywane zmiany nie są jeszcze ostateczne, zachęcam do bieżącego śledzenia sytuacji, oraz aktualizacji modelu wraz z rozwojem sytuacji. Zastanawiające jest to, że zmiany podatkowe są wprowadzane na ostatnią chwilę przed rozpoczęciem roku, w którym mają obowiązywać. Opisywany wyżej spadek wynagrodzenia miesięcznego o 13% wydaje się być dość dotkliwy dla każdego pracownika niezależnie od poziomu jego dochodów.

Prośba o udostępnianie + bezpłatny szablon

Na koniec gorąca prośba o udostępnianie wpisu znajomym/rodzinie (być może wiesz, że kogoś mogą dotyczyć te zmiany). Wystarczy, że klikniesz pod artykułem np. niebieską literkę “f“. Jeśli nie chcesz przeoczyć kolejnych artykułów, zapisz się do mojego newslettera. Wystarczy, że na górze strony po prawej stronie klikniesz “zapisz się” (obiecuję zero spamu!). Jeśli stoisz przed jakąś decyzją finansową i chciałbyś, żebym to przeanalizował, daj znać, np. używając formularza kontaktowego po prawej stronie.

 

 

 


7 Comments

Rita · 22 listopada 2017 o 10:19

Cześć, super artykuł! zastanawiam się, czy planujesz udostępnić excela, który pozwala wyliczyć nie tylko skutek zniesienia limitu składek ZUS, ale też zamiany w rozliczeniach PKUP z tytułu praw autorskich

Dariusz · 22 listopada 2017 o 13:43

Cześć i dziękuję. Wrzuciłem excel z kosztami autorskimi, o którym mowa w artykule. Teraz jest właściwy

Rita · 23 listopada 2017 o 07:51

super! dziękuję!

Maks · 24 listopada 2017 o 19:03

najlepszy i najszybszy artykul na temat tych zmian w polskim internecie 🙂

Podatnik · 29 listopada 2017 o 17:58

Mam pytanie: Czy oprócz wspomnianego limitu składek ZUS wiadomo na dzień dzisiejszy o podobnych zmianach? Pytam bo zainteresowała mnie jedna rzecz:
Przy zarobkach (powiedzmy) 10 tys zł brutto miesięcznie (których zniesienie składek ZUS nie będzie jeszcze dotyczyć) z Twojego Excela wynika że osoba będzie zarabiać miesięcznie 6821 zł netto. Zaś wszystkie dostępne w internecie kalkulatory pokazują inne stawki (7034 zł w okresie styczeń-listopad oraz 5841 zł w grudniu, co daje średnio 6934 zł. Co więc z brakującą kwotą 113 zł miesięcznie?

    Dariusz · 29 listopada 2017 o 21:54

    Zauważ, że podstawa opodatkowania u mnie w Excelu i w kalkulatorach dostępnych w internecie jest taka sama (ok. 102 213 zł). Kalkulatory dostępne w internecie pokazują łączne zaliczki na podatek na poziomie 11 009 zł, podczas gdy taka podstawa opodatkowania daje ostatecznie podatek 12 377 zł. Różnica 1 368 zł (tj. 12 x 113 zł) będzie do dopłaty do US przy rocznym rozliczeniu podatku. W efekcie w skali roku wychodzi na to samo. Mam nadzieję, że rozwiałem wątpliwość. O innych zmianach (wpływających na sytuację osób 10000+ nic mi nie wiadomo)

      Podatnik · 30 listopada 2017 o 20:18

      Teraz już wszystko jasne. Dzięki Wielkie za wyjaśnienie 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powiązane Posty

Emerytura

Czy oszczędzanie w Pracowniczych Planach Kapitałowych się opłaca?

W ostatnich dniach zaprezentowane zostały główne założenia Pracowniczych Planów Kapitałowych – dodatkowej formy oszczędzania na emeryturę. Program jest skierowany do ponad 11 mln osób, więc najprawdopodobniej dotyczy również Ciebie. Czy oszczędzanie w Pracowniczych Planach Kapitałowych się Czytaj więcej…

Emerytura

Zniesienie limitu składek ZUS – skutki finansowe z perspektywy pracownika i gospodarki

Zniesienie limitu składek ZUS (na ubezpieczenia emerytalne i rentowe), powyżej którego obecnie nie płaci się składek przewiduje projekt przyjęty tym tygodniu przez rząd. Zmiany mają wejść w życie już od 2018 r. i mają “dać” Czytaj więcej…

Emerytura

Czy warto przejść na wcześniejszą emeryturę?

Czy warto przejść na wcześniejszą emeryturę? To pytanie zadaje sobie pewnie kilkaset tysięcy osób. Nie tylko te, które od 1 października 2017 r skorzystają z obniżenia wieku emerytalnego. Również te, których sytuacja zawodowa i zdrowotna Czytaj więcej…