Ostatnio GUS poinformował, że liczba pracujących w przedsiębiorstwach zatrudniających powyżej 9 osób po raz pierwszy przekroczyła 6 mln osób. Przy okazji natknąłem się na artykuł zamieszczony na forsal.pl, w którym dyrektor biura Polskiego Związku Funduszy Pożyczkowych stwierdził, że “sytuacja na rynku pracy staje się barierą rozwoju gospodarczego Polski, pracownicy dyktują warunki pracy, ale firmy nie są już w stanie podnosić wynagrodzeń“. Postanowiłem sprawdzić, czy to prawda i określić: na jakie podwyżki wynagrodzeń stać firmy?

Rynek pracownika

Zacznę od przypomnienia, że przedsiębiorstwa kierują się prostym rachunkiem ekonomicznym. Powinny dążyć do maksymalizacji osiąganego zysku. Oczywiście w sprzeczności z tym celem stoją oczekiwania pracowników osiągania jak najwyższego wynagrodzenia za wykonaną pracę. W obliczu pozytywnej sytuacji na rynku pracy tj. wzrostu wynagrodzeń, rosnącego zatrudnienia oraz niskiej stopy bezrobocia głos pracowników jest bardziej słyszalny. Przedsiębiorstwa, chcąc zatrzymać pracowników, decydują się na podwyżki. Na poniższym wykresie widać, że spadkowi bezrobocia towarzyszy realny wzrost wynagrodzeń. Dynamika wzrostu wynagrodzeń w 2017 r. wydaje się jednak lekko hamować w porównaniu z 2015 i 2016 r.

Środki na podwyżki w przedsiębiorstwach

W celu określenia na jakie podwyżki wynagrodzeń stać firmy, policzyłem “minimalny zysk przedsiębiorstwa”. Definiuję to jako kwotę, jakiej oczekują przedsiębiorstwa z tytułu angażowania własnego kapitału (oczekiwaną stopę zwrotu przyjąłem wstępnie na poziomie 10% brutto). Tak policzoną wartość zestawiłem z wynikiem finansowym brutto faktycznie osiągniętym (suma zysku brutto oraz straty brutto przedsiębiorstw je osiągających).

Z danych wynika, że przedsiębiorstwa, aby utrzymać zysk na poziomie 10% zaangażowanego w działalność kapitału, nie mogą przeznaczyć więcej pieniędzy na podwyżki. Rozpatrując powyższe z punktu widzenia wielkości przedsiębiorstwa:

  • duże przedsiębiorstwa czyli te zatrudniające minimum 250 pracowników powinny zmniejszyć koszty pracownicze o 9,4 mld zł
  • pula na podwyżki średnich przedsiębiorstwach (zatrudniające między 50 a 249 pracowników) wynosi 1,7 mld zł
  • pula na podwyżki w małych przedsiębiorstwach (zatrudniające między 10 a 49 pracowników) wyniosła najwięcej, bo blisko 5 mld zł.

Wyliczenia puli środków na podwyżki zrobiłem dla różnych oczekiwanych stóp zwrotu z zaangażowanego kapitału własnego (7-10%). Dodatkowo, na podstawie zmian w wielkości zatrudnienia oszacowałem, jaka część wzrostu kosztów pracowniczych wynika z:

  • zatrudniania nowych pracowników
  • z przyznanych podwyżek

Jak widać, wzrost kosztów związany z podwyżkami jest najbliższy wierszowi z wymaganą stopą zwrotu z kapitału na poziomie 8%.

Zaktualizowana tabelka z wyliczeniem puli środków na podwyżki w zależności od wielkości przedsiębiorstwa wygląda następująco:

Z danych wynika, że przedsiębiorstwa, aby utrzymać zysk na poziomie 8% zaangażowanego w działalność kapitału, mogą przeznaczyć na podwyżki 29 mld zł. Rozpatrując powyższe z punktu widzenia wielkości przedsiębiorstwa, duże przedsiębiorstwa mogą zwiększyć koszty pracownicze o ponad 11 mld zł. Zarówno średnie jak i małe przedsiębiorstwa dysponują środkami na podwyżki po ok. 9 mld zł.

Na jakie podwyżki wynagrodzeń stać firmy?

Z uwagi na dysproporcje w wielkości zatrudnienia oraz średniego wynagrodzenia w różnych typach przedsiębiorstw bardziej interesujące będzie określenie wysokości podwyżki na jednego pracownika. W kolejnymi kroku policzyłem, jaki udział stanowią środki na podwyżki w kosztach pracowniczych. Czyli o ile mogą zostać zwiększone koszty pracownicze, w skrócie na jaką podwyżkę możesz liczyć? Największe możliwości podwyżek istnieją w małych przedsiębiorstwach czyli firmach zatrudniających między 10 a 49 pracowników.

Jeśli pracujesz w takiej firmie, to potencjalnie masz największe szanse na otrzymanie podwyżki. Może nawet będziesz bardziej zmotywowany, żeby o nią prosić, jeśli zobaczysz kolejny wykres. Zestawiłem na nim wysokość możliwej podwyżki z wysokością średniego wynagrodzenia w 2015 r. w różnej wielkości przedsiębiorstwach. Wynagrodzenia w małych firmach były aż o 24% niższe niż w dużych firmach i o 13% niższe niż w firmach średnich. Po części nie dziwi fakt, że podwyżki w małych przedsiębiorstwach mogą wynieść blisko 20%, a w dużych tylko 5,5%.

Na jakie podwyżki wynagrodzeń stać firmy w Twojej branży?

Dane GUS które przeanalizowałem, pozwalają również określić, jak przedstawiają się możliwości otrzymania podwyżki w zależności od rodzaju wykonywanej przez firmę działalności i jej wielkości. Z uwagi na zachowanie czytelności wyświetlane wartości ograniczyłem do zakresu +/- 50%. Ze względu na to, że niektóre branże charakteryzują się albo wysoką rentownością (Produkcja koksu i produktów rafinacji ropy naftowej) albo trwałą niedochodowością (np. Górnictwo i wydobywanie) wyników nie należy interpretować “na ślepo”. Czyli jeśli przykładowo pracujesz w PKN Orlen, który notuje wielomiliardowe zyski możesz jedynie ocenić, że firmę stać na wielokrotną podwyżkę wynagrodzeń. Ich zmaterializowanie pozostawać może jednak w sferze marzeń.

Czy Twoje odczucia co do możliwości finansowych Waszej firmy są zgodne z zaprezentowanymi niżej danymi? Zapraszam do komentowania. Zaznaczę tylko, że jeśli firma, w której pracujesz jest notowana na giełdzie i publikuje raporty giełdowe możesz dokładniejsze wyliczenia przeprowadzić samodzielnie przy pomocy poniżej zamieszczonego szablonu. Zachęcam do tego tym bardziej, jeśli Twoja stopa inflacji jest wyższa od oficjalnej, publikowanej przez GUS.

 

Ze swojej strony dodam, że mam nadzieję, że mój pracodawca nie zdecyduje się na obniżki wynagrodzeń o kilkanaście procent (działanie takie wynikałoby z powyższych wyliczeń dla branży “Transport lądowy i rurociągowy” w firmie powyżej 250 osób

 

 

 


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powiązane Posty

Emerytura

Zniesienie limitu składek ZUS oraz zwiększenie limitu kosztów autorskich – ile zyskasz lub stracisz?

W związku z dość dużym zainteresowaniem artykułem “Zniesienie limitu składek ZUS – skutki finansowe z perspektywy pracownika i gospodarki”, postanowiłem przeanalizować łączny efekt dwóch zmian: zniesienie limitu składek ZUS oraz zwiększenie limitu kosztów autorskich. Są to najważniejsze zmiany Czytaj więcej…

Emerytura

Zniesienie limitu składek ZUS – skutki finansowe z perspektywy pracownika i gospodarki

Zniesienie limitu składek ZUS (na ubezpieczenia emerytalne i rentowe), powyżej którego obecnie nie płaci się składek przewiduje projekt przyjęty tym tygodniu przez rząd. Zmiany mają wejść w życie już od 2018 r. i mają “dać” Czytaj więcej…

Gospodarka

Ile kosztuje prowadzenie działalności gospodarczej?

W dzisiejszym wpisie postanowiłem sprawdzić: ile kosztuje prowadzenie działalności gospodarczej? Chodzi tutaj o koszty związane z otwarciem dodatkowej działalności gospodarczej przez osoby, które są zatrudnione np. na umowę o pracę. Uchylając rąbka tajemnicy: okazuje się, Czytaj więcej…