Kiedy Polska dogoni Niemcy? To pytanie zadaje sobie pewnie wielu Polaków. Nie tylko dlatego, że jest to kraj z wielu względu podobny do Polski. Ma nieznacznie większą powierzchnię, podobny klimat, położenie geograficzne jak i zasobność bogactw naturalnych. Dochodzą do tego względy historyczne. Gdyby nie zniszczenia wojenne oraz jarzmo komunizmu bylibyśmy pewnie na zbliżonym poziomie rozwoju co nasi zachodni sąsiedzi.

Porówanie poziomu PKB w różnych krajach europejskich

Jednym z najczęściej wykorzystywanych wskaźników do określania poziomu dobrobytu społeczeństwa jest PKB per capita. Wskaźnik powstaje przez podzielenie produktu krajowego brutto czyli wartości produkcji na terenie danego terytorium (najczęściej kraju) przez liczbę mieszkańców tego obszaru. Nie jest to oczywiście wskaźnikiem idealnym, gdyż nie uwzględnia takich czynników jak zadowolenie z życia, stanu zdrowia, poziomu edukacji, zanieczyszczenia środowiska. Poziom PKB na osobę ma jednak związek ze średnim wynagrodzeniem, o czym szerzej w artykule Michała Stopki.

Na poniższym wykresie zaprezentowałem jak w różnych krajach europejskich wg danych Eurostatu wyglądał wskaźnik PKB na 1 mieszkańca (dane w tys. euro za 2016 rok). Widać wyraźnie, że kraje dawnego bloku wschodniego mają podobny poziom tego wskaźnika (11 tys. euro w Polsce, na Łotwie i Węgrzech). Kraje Europy Zachodniej charakteryzują się często kilkukrotnie wyższym poziomem tego miernika (32 tys. euro we Francji, 35 tys. euro w Niemczech).

Źródło: Eurostat

Poniżej te same dane zaprezentowane w ujęciu względnym. Dane należy interpreretować następująco: PKB w Polsce w 2016 r. w przeliczeniu na 1 mieszkańca stanowiło 42% PKB per capita w Unii Europejskiej. W tym samym okresie polski “poziom dobrobytu” stanowił jedynie 32% PKB per capita Niemiec.

Źródło: Eurostat

Porówanie poziomu PKB z uwzględnieniem siły nabywczej w danym kraju

W kontekście analizy porównawczej PKB w różnych krajach pojawia się kwestia siły nabywczej pieniądza w danym kraju. Przecież powszechnie wiadomo, że otrzymując wynagrodzenie 1 tys. euro w Polsce można dobrze żyć, w Niemczech trzeba liczyć każde euro, a w Norwegii oglądać je z dwóch stron. W analizach dotyczących różnych krajów stosuje się więc poziom PKB wg parytetu siły nabywczej (PPS – purchasing power standard). Poniżej zaprezentowałem, jak wygląda stosunek PKB per capita w Polsce do analogicznej wartości w innych krajach europejskich ale skorygowanego o siłę nabywczą waluty. Dane oznaczają, że polski poziom dobrobytu stanowił jedynie 54% holenderskiego, 55% austriackiego oraz 69% średniej w UE.

Warto zwrócić uwagę, że Polska wg PKB per capita wyprzedziła już Grecję (103%) i jest na dobrej drodze do dogonienia Portugalii (90%). Wydaje mi się jednak, że ambicje Polski oraz drzemiący w Polakach potencjał są znacznie wyższe, dlatego bardziej mnie interesuje, kiedy Polska dogoni Niemcy?

Źródło: Eurostat

Polska systematycznie zmniejsza dystans do Europy Zachodniej

Może dystans do krajów Europy Zachodniej wydaje się dość spory, ale patrząc na dane historyczne, Polska już wiele nadgoniła. W latach 2007-2016 zmniejszyliśmy dystans względem (obrazuje to poniższy wykres):

  • krajów UE o 16 pkt % (PKB Polski na 1 mieszkańca w stosunku do krajów UE wzrósł z 53% do 69%)
  • Niemiec o 11 pkt % (PKB Polski na 1 mieszkańca w stosunku do Niemiec wzrósł z 45% do 56%)
  • Francji o 17 pkt % (PKB Polski na 1 mieszkańca w stosunku do Francji wzrósł z 49% do 66%)
  • Hiszpanii o 25 pkt % (PKB Polski na 1 mieszkańca w stosunku do Hiszpanii wzrósł z 51% do 76%)

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Eurostat

Co zatem wpływa na zmiany w bogactwie w dwóch krajach na przestrzeni czasu? Czynnikiem tym jest różnica w tempie wzrostu PKB w tych krajach. Poniżej zestawiłem różnice w tempie wzrostu PKB na 1 mieszkańca w Polsce i różnych krajach europejskich w latach 2007-2016. Jak widać różnica w dynamice wzrostu gospodarczego w porównaniu do większości państw Europy Zachodniej wynosi ok. 3%. W badanym okresie wskaźnik PKB na 1 mieszkańca w Polsce rósł o 2,4% szybciej niż w Niemczech i o 3,4% szybciej niż we Francji.

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Eurostat

Kiedy Polska dogoni Niemcy? I inne kraje Europy Zachodniej

Zakładając, że tendencje różnicy w tempie wzrostu PKB per capita pomiędzy Polską a innymi krajami zostaną zachowane, oszacowałem, kiedy Polska dogoni Niemcy oraz inne kraje Europy Zachodniej. Wyniki analizy w tabelce poniżej:

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Eurostat, analiza względem 2016 r.

Wyniki wskazują, że dogonienie Portugalii powinno zająć 4 lata, Hiszpanii 7 lat a Włoch 8 lat. W dłuższą cierpliwość powinni uzbroić się ci, oczekujący na zrównanie polskiego PKB na 1 mieszkańca z austriackim (22 lata) i belgijskim (19 lat). Kiedy Polska dogoni Niemcy? Z analizy wynika że za 25 lat. Na zrównanie poziomu PKB na 1 mieszkańca wg wartości nominalnych (a nie wg parytetu siły nabywczej) należałoby oczekiwać aż 28 lat dłużej. Z danych wynika również, że Polska nie dogoni Irlandii w przeciągu najbliższych 100 lat!

Dystans polskich miast do miast Europy Zachodniej

Na początku artykułu napisałem, że PKB na 1 mieszkańca jest najczęściej obliczany w odniesieniu do poszczególnych krajów. Można je wyliczyć również dla mniejszego obszaru, np. miasta, powiatu. Wystarczy tylko uwzględnić wartość produkcji na terenie danego miasta/powiatu i podzielić przez liczbę jego mieszkańców. Na poniższym wykresie zaprezentowałem porównanie poziomu produkcji na 1 mieszkańca w wybranych jednostkach administracyjnych w Polsce oraz miastach Europy Zachodniej.

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Eurostat

Z porównania wynika, że duże miasta Polski (zwłaszcza Warszawa) są na poziomie bogactwa zbliżonym do znaczących ośrodków miejskich Europy Zachodniej (porównanie w ujęciu względnym znajdziesz w poniższej tabelce). Przykładowo, poziom dobrobytu wg parytetu siły nabywczej w Warszawie przewyższył już poziom Madrytu (101%) i Liverpoolu (117%). Mało tego. Jest na dobrej drodze do dogonienia Rzymu (98%) i Düsseldorfu (87%). Wciąż znacząco odstaje od bogatych miast europejskich, za jakie można uznać Monachium (49%), Londyn (61%) czy Paryż (36%)

Z kolei powiaty tzw. Polski B charakteryzują się kilkukrotnie niższym wskaźnikiem produkcji w przeliczeniu na mieszkańca niż duże miasta europejskie. Dla przykładu poziom produkcji w przeliczeniu na jednego mieszkańca w powiecie krośnieńskim stanowi jedynie 21% berlińskiego czy też 15% wiedeńskiego.

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Eurostat

Kiedy polskie miasta dogonią europejskie?

Przeprowadzając analogiczną analizę jak dla krajów, otrzymałem w wyniku liczbę lat potrzebną do dogonienia miast europejskich przez polskie w poziomie produkcji w przeliczeniu na 1 mieszkańca.  Z poniższego zestawienia wynika, że:

  • mieszkańcy powiatu koszalińskiego dogonią Wiedeń za 50 lat a Berlin za 75 lat
  • mieszkańcy Krakowa będą z kolei żyć na poziomie zbliżonym do mieszkańców Liverpoolu i Rzymu za 10 lat
  • Warszawiacy żyją na poziomie Rzymian, Berlińczyków i Madrytczyków
  • mieszkańcom powiatu ełckiego i krośnieńskiego w okresie analizy (100 lat) nie uda się dogonić w tempie rozwoju Paryżan

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Eurostat

Tyle na dzisiaj. Dane Eurostat, z których korzystałem znajdziesz w dwóch poniższych plikach:

 

Jak zwykle zapraszam do komentowania i wyrażania swoich opinii na opisywany temat. Kiedy Polska dogoni Niemcy Twoim zdaniem? Pamietajmy, że wyższy poziom PKB przekłada się na wyższe wynagrodzenie. Jeśli firmy będą osiągać wyższe przychody będzie je stać na wyższe wynagrodzenia, niż opisane przeze mnie w jednym z wcześniejszych artykułów.


2 Comments

goggy · 14 września 2017 o 18:53

no no ciekawe

Agog · 20 września 2017 o 15:49

Założenia oczywiście dość optymistyczne. I tak możliwe do spełnienia, pod warunkiem, że nic – w szczególności w gospodarce krajowej, europejskiej, światowej lub w polityce UE czy światowej – nie rypnie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powiązane Posty

Emerytura

Zniesienie limitu składek ZUS oraz zwiększenie limitu kosztów autorskich – ile zyskasz lub stracisz?

W związku z dość dużym zainteresowaniem artykułem “Zniesienie limitu składek ZUS – skutki finansowe z perspektywy pracownika i gospodarki”, postanowiłem przeanalizować łączny efekt dwóch zmian: zniesienie limitu składek ZUS oraz zwiększenie limitu kosztów autorskich. Są to najważniejsze zmiany Czytaj więcej…

Emerytura

Zniesienie limitu składek ZUS – skutki finansowe z perspektywy pracownika i gospodarki

Zniesienie limitu składek ZUS (na ubezpieczenia emerytalne i rentowe), powyżej którego obecnie nie płaci się składek przewiduje projekt przyjęty tym tygodniu przez rząd. Zmiany mają wejść w życie już od 2018 r. i mają “dać” Czytaj więcej…

Gospodarka

Ile kosztuje prowadzenie działalności gospodarczej?

W dzisiejszym wpisie postanowiłem sprawdzić: ile kosztuje prowadzenie działalności gospodarczej? Chodzi tutaj o koszty związane z otwarciem dodatkowej działalności gospodarczej przez osoby, które są zatrudnione np. na umowę o pracę. Uchylając rąbka tajemnicy: okazuje się, Czytaj więcej…